Dramatist Türkiye’nin Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı desteğiyle yürüttüğü ilk proje olan Dramaturji: Ses ve Söz, dramaturgların ve oyun yazarlarının üretim süreçlerindeki konumuna, emek ve meslekleşme başlıklarına, temsil krizlerine, etik-politik gerilimlere ve birlikte üretmenin imkânlarına odaklanan açık erişimli, çok sesli bir dijital arşiv kurdu.
Dramaturji: Ses ve Söz
PROJE SÜRESİ
Proje Başlangıcı:
1 Şubat 2025
Proje Kapanışı:
27 Mayıs 2025
Proje Yürütücüleri
Proje Hakkında
Dramatist Türkiye Nedir?
Dramatist Türkiye, dramaturglar ve tiyatro yazarları için bir buluşma alanı yaratmayı amaçlayan; dramaturji ve oyun yazarlığının teorik ve pratik işlevlerini görünür kılmaya, bilgi paylaşımını, iş birliğini ve kaynak üretimini teşvik etmeye odaklanan bir platformdur. Tiyatro profesyonelleri, akademisyenler, öğrenciler ve sanatseverler arasında köprüler kurar; çağdaş dramaturji ve tiyatro yazarlığının gelişimine katkı sağlamayı hedefler.
Tiyatroyu bir ekosistem olarak düşünmek, sahnedeki estetik mimariyi mümkün kılan iç içe geçmiş emek biçimlerini ve ilişkileri görmek demektir: yazar, yönetmen, oyuncu, yapımcı, dramaturg, tasarımcılar, asistanlar… Bu ağın içinde dramaturg ve oyun yazarının varlığını tartışmak, rollerini tanımlamak ve görünür kılmak Dramatist’in çıkış noktasıdır.
Dramaturji: Ses ve Söz Nedir?
Dramaturji: Ses ve Söz, dramaturgların ve oyun yazarlarının “seslerini” duymak ve “söz”lerini arşivlemek amacıyla doğdu. Proje, dramaturji ve oyun yazarlığına dair yazınsal bir arşiv oluşturmayı; bu arşivi alana geri dönen, yeni üretimleri teşvik eden, tartışma açan bir kaynak olarak kurmayı hedefledi.
Bu proje, iki şeyi aynı anda yaptı:
Bir yandan dramaturji ve oyun yazarlığı ekseninde deneyimi kayda geçirdi (yazılar, söyleşiler, çeviriler).
Bir yandan da bu deneyimi çevreleyen yapısal ihtiyaçları görünür kıldı (meslek tanımı, örgütlenme, telif, görünürlük, etik, dayanışma).
NELER YAPTIK?
1) Yazı Dizisi / Yazınsal Arşiv
Dramaturji ve oyun yazarlığının üretim sürecindeki rolleri, olanakları ve sınırlılıklarına, çağdaş tiyatronun bu alanlarla kurduğu ilişkiye, temsil ve etik-politik boyutlara, kesişimsel dramaturjilere ve yeni önerilere odaklanan yazılar yayımlandı.
2) Podcast
Dokuz bölümden oluşan seride, dramaturgların ve oyun yazarlarının deneyimleri üzerinden dramaturjinin tanımı, üretim ilişkileri içindeki konumu, dayanışma ve örgütlenme pratikleri, yasal/kurumsal meseleler konuşuldu. Podcast, alanın kendi dilini kurduğu bir diyalog alanı olarak tasarlandı.
3) Çeviri
Türkiye’deki tartışmayı uluslararası dramaturji birikimiyle yan yana getirmek, kavramları çoğaltmak ve bağlamı genişletmek için Katalin Trencsényi’nin “Yedi İlkede İz Bırakmama Dramaturjisi” çalışması çevrildi.
SİZ NELER YAPABİLİRSİNİZ?
- Yazınsal arşive göz atıp ilginizi çeken bir yazıdan başlayabilirsiniz: Yazınsal Arşiv
- Podcast serisini dinleyebilirsiniz: Dramaturji: Ses ve Söz
- İçerikleri paylaşarak bu alanda diyalogu genişletmeye katkı sunabilirsiniz.
PROJEYE DAİR
Bu projenin amacı neydi?
Dramaturglar ve oyun yazarları için bir “buluşma alanı” açmak: meslek tanımı, emek görünürlüğü, örgütlenme, üretim etiği, temsil politikaları ve yaratıcı süreçler üzerine çoğul, açık erişimli ve sürdürülebilir bir tartışma zemini kurmak.
Proje kimlere hitap etti, kimler için üretildi?
Başta dramaturglar ve oyun yazarları için. Aynı zamanda tiyatro üretiminin içinde bulunan, yaratıcı üretim süreçleri üzerine düşünmek isteyen, tiyatroyu bir ekosistem olarak düşünen herkes için.
Hangi ihtiyaca cevap verdi?
Türkiye’de dramaturgluk ve oyun yazarlığı hâlâ çoğu durumda muğlak iş tanımları, güvencesiz çalışma koşulları, telif/ücret standartlarının belirsizliği ve temsilde daralma ile çevrili. Proje, bu “tanımsızlık” halini normalleştirmek yerine, onu konuşulur ve tartışılır kılarak; sahadaki deneyimi kuramsal bir çerçeveyle buluşturdu ve alana geri dönen bir kaynak üretti.
Uzun vadeli etkisi nedir?
Dramaturji: Ses ve Söz, diyaloga alan açarak ve canlı vi arşiv üreterek dramaturgların ve oyun yazarlarının deneyiminin alan için bir bilgi kaynağı dönüştürmeyi amaçladı. Projenin uzun vadede alanda ortak bir dili güçlendirmek (rol, emek, etik, örgütlenme), insanlar arasında referans ve dayanışma hatlarının oluşturmak, bu üretim modeli sonraki yayınlara ve projelere taşımak için bir başlangıç oluşturması hedeflendi.
YANKILAR
Dramaturji: Ses ve Söz projesine katkı sunanlardan:
“Türkiye'de dramaturjinin geleceği, tiyatro alanındaki kurumsallaşma, profesyonelleşme ve örgütlenme süreçlerine bağlıdır.”
Dramatist Türkiye… erişilebilir, katılımcı, çok sesli temsil alanı ve çoğaltılmaya açık üretim sahaları ile bu dönüşümün önemli odaklarından birisi olabilir.
Dramatist’te yol boyunca öğrenecek çok şeyimiz olduğuna inanıyorum. Belki de önemli olan, sonucu bilmeden ama soruyu önemsediğimiz için yola çıkmak.
Want to Get involved?
If you would like to become a volunteer at our church, please complete and submit the volunteer application and process your fingerprints with our agency that does background checks on all our volunteers. You can download both .pdf applications below.